Duitsland breidt wettelijke bescherming tegen discriminatie uit
De Bondsdag stemde in met een aanvulling op de antidiscriminatiewet. De wijziging maakt procedures voor slachtoffers eenvoudiger.
Duitsland breidt de wettelijke bescherming tegen discriminatie uit. De Bondsdag stemde in met een aanvulling op de antidiscriminatiewet die de procedures voor slachtoffers eenvoudiger maakt.
De aanvulling verlengt onder meer de termijn waarbinnen een klacht kan worden ingediend en verlaagt de bewijslast voor de klager. Beide aanpassingen moeten drempels wegnemen die er in de praktijk vaak voor zorgden dat een zaak stukliep voordat hij goed en wel begon. Veel klachten strandden zo op een formaliteit in plaats van op de inhoud van de zaak.
Vooral de korte klachttermijn gold als een knelpunt. Wie discriminatie ervaart, doet daar volgens juristen vaak pas na verloop van tijd melding van, waardoor het recht op een klacht in de oude regeling regelmatig al was verlopen voordat iemand tot actie overging. De schok en de twijfel na een voorval maken dat mensen vaak pas laat de stap naar een klacht zetten.
De verlaagde bewijslast betekent dat een klager niet langer sluitend hoeft aan te tonen wat er precies gebeurde. Zodra er voldoende aanwijzingen zijn, verschuift een deel van de bewijslast naar de tegenpartij, die dan moet aantonen dat er geen sprake was van discriminatie. Die omkering geldt niet volledig, maar verlicht wel de zwaarste bewijslast voor de klager.
Die verschuiving is niet nieuw in het Europese recht, waar zij bij discriminatiezaken vaker voorkomt. De Duitse wet trekt die lijn nu door naar meer situaties, waardoor slachtoffers minder snel stuklopen op een bewijs dat ze moeilijk kunnen leveren. Daarmee sluit de Duitse wet aan bij een lijn die het Europese Hof in eerdere zaken al uitzette.
Een recht dat je binnen twee maanden moet halen, is geen recht.
Werkgeversorganisaties waarschuwen voor een toename van het aantal procedures. Zij vrezen dat de lagere drempel ook klachten uitlokt die uiteindelijk geen stand houden, met extra lasten voor bedrijven als gevolg. Voorstanders bestrijden dat en wijzen erop dat de meeste onterechte klachten al vroeg stranden.
Juristen verwachten het effect vooral binnen bedrijven zelf. De meeste kwesties worden intern opgelost, en de nieuwe regels dwingen werkgevers om klachten serieuzer en zorgvuldiger te behandelen dan voorheen. Bedrijven zullen hun interne procedures en registratie daarop moeten aanpassen.
Voorstanders zien de wet als een voorbeeld dat ook over de grens navolging kan krijgen. In verschillende landen, waaronder Nederland, klinkt al langer de roep om vergelijkbare drempels in antidiscriminatieprocedures te verlagen. De Duitse ervaring wordt daarom ook in Den Haag met belangstelling gevolgd.
Tegelijk waarschuwen juristen dat een ruimere wet pas iets waard is als slachtoffers de weg naar het recht ook echt weten te vinden. Zonder bekendheid en begeleiding blijft ook een verbeterde procedure voor velen buiten bereik. Daarom koppelen enkele deelstaten de wet aan voorlichting over de nieuwe rechten.
De wet gaat in per januari. Enkele deelstaten hebben aangekondigd eigen meldpunten in te richten, zodat inwoners niet alleen bij de rechter, maar ook dichter bij huis met een klacht terechtkunnen.
