De Roze Polder | Live, work, pose!

Ja, natuurlijk, vroeger was alles beter. Als je veel mensen op deze site mag geloven was Nederland in het algemeen, en Amsterdam in het bijzonder, in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw een paradijs voor homo's. Alles kon, alles mocht, iedereen hield van ons. We waren helden die ieder weekend weer in de iT en de RoXy op het schild van de seksuele vrijheid werden gehesen. Overal was seks en het was altijd ongecompliceerd. Na afloop van ieder feest werden we op schouders naar huis gedragen of gratis in taxi's rondgereden. Ons leven was een eindeloos voortrazend feest en we aten glitter en regenbogen als ontbijt. Amsterdam was de 'Gay Capital' van de wereld en alles was goed.

Allemaal slap gelul natuurlijk.

Het leven in de jaren tachtig en de eerste helft van de jaren negentig was hard en moeilijk. Zeker voor de LHBTI-gemeenschap.

Amsterdam was in die tijd een vieze, verkommerde stad met een verpauperd centrum. De junkies lagen, letterlijk, op straat. De Zeedijk en de Warmoestraat waren plekken waar je alleen met gevaar voor eigen leven kwam. Op de Pillenbrug in de Damstraat werd vierentwintig uur per dag in het openbaar gedeald. De meeste homotenten hanteerden noodgedwongen een streng veiligheidsbeleid: eerst aanbellen. Achter het Centraal Station stonden groepjes puberjongens zich te prostitueren. Potenrammers waren een onderdeel van ieders leven. De kraakpanden zaten vol met LHBTI-jongeren die door hun ouders waren verstoten en die aan de rand van de maatschappij probeerden te overleven.

En er was aids. Niet de 'undetectable hiv'-variant, die we nu goddank kennen, maar de 'je hebt nog twee jaar'-variant. De 'elke maand een begrafenis van een vriend'-variant.

Iedereen die last heeft van valse roze nostalgie raad ik aan de Netflix-serie 'Pose' te bekijken. Pose speelt zich af in het New York van 1987. De serie laat een hartveroverend en hartverscheurend beeld zien van LHBTI-ers aan de rand, of eigenlijk net over de rand, van de maatschappij. We volgen hun worsteling om het hoofd boven water te houden en toch ook iets van de Amerikaanse Droom te pakken.

De grauwe, harde momenten worden afgewisseld met een schitterend kijkje in een onderdeel van de New Yorkse underground, dat tot nu toe nauwelijks aandacht heeft gekregen: de 'Balls'. Op een Ball strijden leden van verschillende huizen door te dansen ('vogue!') en te poseren om prijzen. Het zijn afzichtelijke trofeeën, maar het huis dat de meeste wint heeft het meeste prestige.

De huizen hebben prachtige namen. 'House of Evangalista' en 'House of Abundance' zijn de belangrijkste in de serie. Aan het hoofd van een huis staat een 'moeder' meestal een trans-vrouw, die als een verlicht despoot over haar kinderen regeert. De 'kinderen' zijn een bonte verzameling LHBTI-ers, die allemaal iets gemeenschappelijk hebben: ze kunnen nergens anders terecht. In een huis vinden ze onderdak, eten, drinken, familiegevoel en acceptatie. En natuurlijk veiligheid. Het zijn eigenlijk woongroepen met een paar bizarre trekjes.

De huizen zijn ontstaan uit verdediging tegen een agressieve en gevaarlijke wereld. Want de wereld was in 1987 echt niet veilig voor LHBTI-ers. Geweld en een dodelijke ziekte maakten dagelijks slachtoffers. Niet alleen in New York, ook hier in Nederland.

Pose laat ons zien hoe ver we, als LHBTI-gemeenschap, zijn gekomen sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw. En Pose laat ook zien hoe belangrijk het is dat we niet terugglijden naar die tijd. Kijk die serie!

Nostalgie vertroebelt onze kijk op het verleden, laten we daar helder over zijn.

De Roze Polder is een periodieke column op GaySite.nl door Jos en gaat over alles wat hem bezig houdt.