Je hersenen beginnen 's avonds als het donker wordt melatonine te produceren, een 'slaaphormoon' dat ervoor zorgt dat je goed en diep slaapt. Zodra het licht wordt, loopt de melatonineproductie snel terug. Daarom is het belangrijk de slaapkamer goed te verduisteren en het licht 's nachts uit te houden.
De melatonineproductie gaat achteruit naarmate je ouder wordt en daarom slaap je minder diep en lang dan in je jonge jaren. Door voor het slapengaan extra van dit hormoon in pilvorm in te nemen, ga je weer langer en dieper slapen en ben je overdag alerter. Althans, als je een 'gewone' slaper bent, want echte slapeloosheid los je er waarschijnlijk niet mee op. Aangetoond is ook dat het stofje slaapproblemen als gevolg van een jetlag bestrijdt. De interne biologische klok die het waak-slaapritme regelt, raakt van slag als je in het vliegtuig stapt en naar een andere tijdzone reist. Melatonine kan je helpen om die klok op de plaats van bestemming gelijk te zetten. Het werkt het beste bij reizigers die meer dan vijf tijdzones passeren. Om een jetlag te verzachten, moet je een uur voor het slapengaan 0,5 tot 5mg innemen, met als gevolg dat je makkelijker in slaap zult vallen en beter doorslaapt.

In mijn vorige column heb je kunnen lezen dat we door het moderne leven in een soort permanente jetlag verkeren. Nachtbraken, op onregelmatige tijden eten en late films bekijken zijn allemaal heerlijke gewoonten, maar ze strooien zand in het raderwerk van je bioklok. En een verstoorde biologische klok is waarschijnlijk medeverantwoordelijk voor een reeks bekende welvaartskwalen: een dikke buik, hoge bloeddruk, slechte vetsamenstelling van het bloed en insulineresistentie. Als melatonine de biologische klok van vliegtuigpassagiers gelijk kan zetten, beschermt het de klok wellicht ook tegen de ontregelende invloeden van het moderne bestaan. Wie weet helpt melatonine zo indirect mee met het plat krijgen of houden van die buik...
Melatonine heeft nog een aantal belangrijke voordelen. Het is een krachtige antioxidant die vooral de hersenen beschermt. Er zijn ook aanwijzingen dat de stof het immuunsysteem versterkt. Zwitserse onderzoekers deden melatonine in het drinkwater van laboratoriummuizen die naar muizenbegrippen van gevorderde leeftijd waren (zestig jaar naar menselijke maatstaven). Na vijf maanden waren de muizen actiever dan soortgenoten die het zonder extra slaaphormoon moesten doen en zag hun vacht er gezonder uit. Bovendien bleven de melatoninemuizen gemiddeld 20 procent langer in leven dan de controlemuizen.
Melatonine heeft zoveel gunstige effecten en is zo goed onderzocht en veilig bevonden, dat in vrijwel alle anti-aging-artsen die ik ken, hun patiënten adviseren om vanaf de 35 jaar elke avond 2 tot 5 mg melatonine voor het slapen in te nemen. Je kunt natuurlijk ook gewoon elke avond braaf om half elf naar bed gaan en nooit meer tot in de kleine uurtjes feesten – ik geef de voorkeur aan melatonine.

Meer weten over melatonine en slapen? Bekijk het dossier Slaap, basisfeiten&advies en het artikel Melatonine tegen jetlag en om beter te slapen op mijn website.