| Vraag 1 - René
Je hoort in de media eigenlijk alleen negatieve verhalen over moslims in relatie tot homoseksualiteit. Wat ik mij afvraag, is er een representatief onderzoek onder moslims in Nederland over hoe zij over homo’s denken? Zelf heb ik een vrij negatief beeld over moslims maar ik ben me bewust van (eventuele) manipulatie door de media die vaak gekleurd berichten. Hoe zit het nu echt?

Naar mijn weten bestaat er geen enkel representatief onderzoek onder moslims over homoseksualiteit. Dit heeft niet zo zeer te maken met het tekort aan onderzoeken, maar meer met hoe onderzoekers het onderwerp benaderen. In dit kader kan ik drie belangrijke elementen in de huidige onderzoeken noemen die een scheef beeld doen ontstaan. Het eerste is dat onderzoekers de relatie tussen islam en homoseksualiteit bij voorbaat als problematisch benaderen; ik heb nog nooit gehoord van een onderzoek over de meerwaarde van de islam voor de emancipatie van homoseksuelen in de samenleving. Het tweede is dat homo's vaak als "slachtoffers" worden afgeschilderd en moslims als "daders" of oorzaak van het kwaad. Ze worden als twee aparte groepen tegenover elkaar geplaatst. Verbazend genoeg wordt deze afschildering niet door homo's of door moslims zelf gebruikt maar door journalisten die weinig over het leven van moslims en het leven van homoseksuele mannen en vrouwen weten. Het derde element dat een scheef beeld doet ontstaan is dat onderzoeken over een onderdeel van de identiteit van homoseksuelen gaan en niet over de totale identiteit van de homoseksuele mens. "Hoe denk je over homo's" is op zich een discriminerend vraag jegens homo's. Ikzelf, als trotse homo, zou het heel vernederend vinden als een journalist of wie dan ook mij alleen als homo aanspreekt. Ik ben meer dan dat. Ik ben een leraar, een trainer, een sportman enzovoorts. Je zou beter de mening van een hetero moslim in een vergelijkend perspectief kunnen peilen. Stel bijvoorbeeld de vraag: "Je moet onmiddellijk geopereerd worden. Er zijn twee medici aanwezig en je mag kiezen. De eerste is een bekwame chirurg van wie je toevallig weet dat hij homoseksueel is. De tweede mogelijkheid is een algemene onervaren geneeskunde student van wie je toevallig ook weet dat hij hetero is. Wie kies je?"

| Vraag 2 - Peter
De Islam is, zoals de meeste religies, tegen homoseksuele relaties. Gebeurt het daarom dat islamitische homo’s vaak van hun geloof vallen?

Volgens mij laten veel islamitische homo's hun geloof niet vallen, maar laten zij hun contact met de moslim gemeenschap vallen. Ik denk niet dat de islam als geloof de oorzaak is. Maar wel hoe sommige moslims te fanatiek met verboden en geboden omgaan zonder rekening te houden met de gevoelens van direct betrokkenen.
Ik moet wel zeggen dat ik vier soorten overlevingsstrategieën kan onderscheiden bij islamitische homoseksuelen. Deze heb ik op pagina 40 van mijn boek 'moslim en homo, hoe gaat dat samen?' beschreven. De een zal de islam voortaan (willen) laten voor wat hij is en daarmee de tegenstrijdigheid tussen religie en gevoelens ongedaan maken. Dit betekent meestal ook dat hij de hele moslimgemeenschap de rug toekeert - en soms zelfs de eigen familie. Een ander zal de godsdienst niet (willen) loslaten, of vlucht daar juist in weg, om verre te blijven van elke homoseksuele verleiding. Ook dat kan een manier zijn om het innerlijk conflict te bezweren. Een derde zal proberen de koran zodanig te herinterpreteren dat men zichzelf en anderen ervan overtuigt dat de islam homoseksualiteit wél toestaat. En een vierde, tot slot, zal een poging doen om beide 'antagonisten' van het innerlijk conflict - het godsdienstige verbod en het menselijke verlangen - te aanvaarden. Hij accepteert dus de religieuze beperkingen, maar maakt tegelijkertijd gebruik van de vrijheid die God de mens gunt.
Ik merk wel in de praktijk dat islamitische homoseksuelen blijven schommelen tussen deze strategieën. De meeste mensen komen na een tijd tot de conclusie dat zij de religie niet hoeven te verlaten maar slechts de bevooroordeelde moslims hoeven te mijden.
Dus als je bevriend raakt met een islamitische homoseksueel besef wel dat homo moslim jongens en lesbische moslima's soms van gedachte veranderen over hun geloof. Belangrijk hierin is dat de mens zelf zijn of haar evenwicht vindt.

| Vraag 3 - Hans van Velden
Ik heb het idee dat steeds meer moslims in Nederland de Koran met een korreltje zout nemen? Is dit ook zo?

Ik heb dezelfde indruk. Echter denk ik dat de verhouding tussen moslims, als mensen, en de islam, als religie, voortdurend aan het bewegen is. Soms hechten de moslims minder waarde aan hun koran en daarna gaan ze hun verhouding tot hetzelfde boek sterker maken. Dit gaat niet alleen over groepen maar ook over individuen. Je herkent deze golfbeweging wel bij moslim jongens en meisjes; persoonlijk ken ik talrijke jonge meisjes die de ene dag met een mantel en hoofddoek rondlopen en de andere dag met strakke jeans en de haren over de schouders. Wel is waar dat kleren symbolen zijn die niet altijd de mate van religiositeit aangeven, maar zij geven zeker aan dat men zoekend is naar uiting van religieuze identiteit in verschillende tijden van eigen leven en verschillende omstandigheden. Ik zie hier iets positiefs in. Namelijk dat men nadenkt en kritisch is ten opzichte van hetgeen hij of zij doet. De Stichting YOESUF heeft nu een nieuwe training die heet "Islam voor de 21ste eeuw". In deze training wordt gesproken over zulke zaken en hoe de golfbewegingen matiger te maken door kennis van mogelijke tolerantie interpretaties. Men hoeft de koran niet te verlaten als men dat zelf niet wil. Het boek bevat voldoende basis om iets vreedzaams en genietbaars van het leven te maken.

| Vraag 4 - L. Looijen
Uitspraken van imams zoals "homo's moet je met het hoofd naar beneden van een hoog gebouw gooien" komen in de Nederlandse homogemeenschap hard aan. Hoe kijken homoseksuelen moslims aan tegen dit soort uitspraken?

Het boek De weg van de moslim (van Djaber el Djezeiri) deed enige tijd terug in Nederland veel stof opwaaien. In dit boek doet de auteur - min of meer in navolging van Imam ibn Hanifa - de uitspraak dat homoseksuelen van de hoogste verdieping van een gebouw geworpen moeten worden. (Eenzelfde uitspraak is overigens terug te vinden in verschillende koranexegeses, zoals die van Ibn Kathir over vers 7:84.). Deze uitspraak is te verklaren uit een misinterpretatie van het verhaal van Sodom en Gomorra. Ook hier weer zorgt de term liwati of lûti voor verwarring: oorspronkelijk de naam voor de mensen van het volk van Loet en later voor homoseksuelen gebruikt. Door deze term te gebruiken heeft de schrijver zich in de nesten gewerkt. Hij had moeten schrijven: als iemand de daden van het volk van Loet pleegt, dient hij bestraft te worden.
De verwarring is ontstaan doordat er in de loop van de tijd taalkundig iets is scheefgegroeid. De koran spreekt over het volk van Loet. Sommige moslimgeleerden zijn de mensen van dat volk lûti of liwati gaan noemen, afgeleid van de naam Loet. Later hebben mensen, overigens met goede bedoelingen, geprobeerd de betekenis van het woord te veranderen in 'seksuele afwijking'. Het gevolg: mensen die nu over liwati spreken, zeggen eigenlijk: het volk van Loet had seksuele afwijkingen (lees: was homoseksueel). Moslim homoseksuelen vinden het vreselijk dat het afschuwelijke verhaal van Sodom en Gomora op hen wordt geprojecteerd. Een pro-actieve houding om deze projectie tegen te gaan is nodig. Daar werk ik graag aan.

| Vraag 5 - Sacha
Vindt u dat de Nederlandse overheid voldoende doet om homoseksuele moslims te helpen uit de kast te komen en een leuk leven in ons land te laten op bouwen?

Ik vind dat de overheid er enorm veel geld in steekt maar dat dit niet op de juiste wijze wordt verdeeld. Eenvoudig gezegd: de overheid stelt geld beschikbaar voor dit doel en degene die zich erop inschrijft heeft dat geld. Helaas zijn de gevestigde grote homo-organisaties beter in het aanvragen van subsidie en in het terug rapporteren. Bovendien beschikt de homolobby over enorme capaciteiten om politici te spreken. Het resultaat hier van is dat de gevestigde homo-organisaties hun manier van werken kunnen financieren en dat nieuwe initiatieven vanuit de moslimgemeenschap slechts als vrijwilliger mee mogen doen. Ik denk dat zolang de mentaliteit van emancipatie niet verbreed wordt, wij blijven zitten met mooie geëmancipeerde eilandjes zonder verbinding met de rest van de maatschappij.
Ik geloof dat dit ook niet goed is gegaan bij de Nederlandse homobeweging. Homo's en lesbiennes zijn nu wettelijk geaccepteerd maar menig Nederlandse homo en lesbienne staan verwijderd van hun eigen familie en leefomgeving. Er zou bij het een en ander eens kritisch stil gestaan dienen te worden.

| Vraag 6 - Yumas
Wat is privé het meest negatieve dat u heeft meegemaakt in relatie tot uw geloof en geaardheid?

Dat is prive!
Toch zal ik 2 ervaringen noemen; een negatieve en een positieve.
De negatieve: Ik wist vanaf mijn 12de of 14de dat de wereld niet naar mijn homo-zin was ontworpen. Toch kwam ik op mijn 19de in een soort innerlijk conflict tussen mijn religie en mijn geaardheid. Ik was inmiddels klaar met de zoveelste lezing van de koran en ik leerde veel uit het hoofd. Ik heb veel moeten piekeren, huilen en naar het platfond moeten staren. Ik kon nergens terecht met mijn vragen. Alhoewel, naar degene die deze vragen bij mij oproept; namelijk God, Allah, de schipper. Ik besloot om naar Mekka te gaan met mijn moeder. Voor degenen die het niet weten: dat is het pelgrimsoord voor moslims. En hier komt de positieve ervaring:
toen ik in Mekka was, naderden wij, ik en mijn moeder, de heilige plaats. Ik dacht: hier ben ik en hier bent U God. Wat nu? Neem het van me aan dat dit de meest intensieve emmotionele ervaring uit mijn leven is geweest. Ik stortte in. Geschreeuwd dat ik heb. Mijn moeder hield me in haar armen en de gelovigen kwamen om ons heen staan. Ik werd gedragen naar een rustige plaats binnen de Heilige Moskee. Iedereen vroeg wat aan de hand was, en iedereen was uitermate verontrust. Behalve ik. Op mijn gezicht was er een glimlach en in mijn ogen tranen van blijdschap.
Op het moment dat ik de vraag stelde was er een antwoord. Ik besefte dat het antwoord er is en dat ik af en toe dit antwoord kwijt zal raken. Maar dat het bestaat en dat God o zo veel van me houdt, net zoals ik van hem hou.
Ik hoop dat ik niet te zweverig over kom. Een mystiek idee is mij bij gebleven: als je angst voor iets hebt dan is vluchten niet altijd de oplossing. Soms moet je maar door je angsten heen gaan. Dat is duurzame vrede.

| Vraag 7 - Abdel
Wat wordt er eigenlijk gedaan door uw organisatie om homo's en moslims beter met elkaar om te laten gaan?

De organisatie YOESUF is in 1998 begonnen als studie en informatie centrum voor islam en seksuele diversiteit. Er zijn 60 bijeenkomsten voor gespreksgroepen georganiseerd voor homo- en homovriendelijke moslims en de resultaten hiervan zijn in maar liefst 4 themadagen voor (moslim) professionals besproken. De resultaten van de themadagen zijn tijdens een conferentie concreter gemaakt in eduactieve activiteiten, hulpverlening en verwante thema's zoals vrouwenemancipatie. Alles is gedocumenteerd en is te koop aangeboden bij de stichting. Er staat nu een gigantisch archief te wachten om gepubliceerd te worden. Wij denken er aan om dit archief gratis beschikbaar te stellen voor iedereen op internet.
Helaas moet ik melden dat de wil om een goed doel na te streven niet altijd genoeg is om dit doel te verwezenlijken. Soms belemmert de concurerende mentaliteit binnen de homo-emancipatie organisaties dat er daadwerkelijke resultaten worden geboekt. Soms kom je met een goed idee en loopt de ander met de subsidie gelden weg. Ik zeur normaal niet over subsidies maar ik vind het te gek voor woorden hoe de partners van het 'Masterplan van Justie' met de ellebogen werkt omwille van de gelden van de belastingbetaler, het geld van u en van mij. Tja, zo gaat het helaas vaak.

| Vraag 8 - Fred
Heeft u een relatie en zo ja hoe gaan uw vrienden en familie om met dit gegeven?

Ik zal je iets vertellen over mijn relaties. Trouwens, dat doe ik eigenlijk nooit voor journalisten. Ik denk dat niemand hier iets mee te maken heeft, maar juist om mijn vreugde en geluk te delen met het publiek van GaySite vertel ik er wel iets over. Ik heb in totaal 4 echte relaties gehad. 2 in Syrie waar ik vandaan kom en 2 in Europa. Alle vier zijn het fantastische mannen.
De eerste ging na twee jaar relatie trouwen met een vrouw omdat het zo hoorde. Overigens, hij kwam na zijn huwelijksdag bij me om onze relatie voort te zetten. Ik moest hem teleurstellen want ik had toen al een ander. Ja, het ging snel in die tijd toen ik twintiger was. De tweede ging na drie jaar trouwen en toen dacht ik, dat gebeurt me geen derde keer. Ik kwam naar Nederland en trof mijn derde vriend. Die fantastische relatie van 13 jaar kon een persoonlijke groei van elk afzonderlijk niet weerstaan. Nu heb ik een relatie van 4 jaar. Trouwens de eerste twee relaties waren met moslims en de laatste twee niet.
Mijn moeder had een vermoeden bij mijn eerste vriend en wist het bij de tweede. Zij heeft eindelijk zichzelf kunnen vinden bij de derde, die inmiddels mijn ex is. Inmiddels weet ze geen raad meer met mij, ik ben inmiddels veertiger, maar ze neemt er genoegen mee dat ik wel raad weet met mijzelf. Trouwens, ik heb mijn thuis gevonden bij mijn huidige vriend.
De rest van de omgeving varieert. Mijn broer bijvoorbeeld maakte een procces mee van totale afwijzing naar acceptatie. Zo zijn ook vrienden. De echte vrienden accepteren me. Wel heb ik veel vrienden weg zien lopen.
Ik moet hierbij zeggen dat de waardering van mijn omgeving en de acceptatie van mij juist is gekomen doordat ik me ging bezighouden met onvoorwaardelijke hulp en acceptatie van mijn omgeving. Ze zagen eerst dat ik goed bezig ben en pas op de tweede plaats dat ik homo (of anders) ben.

| Vraag 9 - Otto Haas
Er is zo veel haat onder homo's naar moslims toe en anders om, lees alleen de reactie op GaySite.nl maar eens….. Gaat dit ooit nog goed komen?

Ik denk niet dat er echte diepgewortelde haat bestaat bij homo's tegenover moslims. Ik twijfel ook aan het bestaan van echte haat bij moslims ten opzichte van homo's. Volgens mij proberen beide groepen hun grenzen aan te geven en die te bewaken ten opzichte van elkaar. Ze doen dat op hun anonieme manier die niet altijd juist onderbouwd is. Mensen die hun mening via internet ventileren staan niet voor een lange tijd achter wat ze zeggen. Anonieme internetgebruikers schrijven op het moment van hun reactie. Als je ze hun mening vraagt na een tijdje wanneer ze rustig zijn, dan geven ze een wat evenwichtigere mening. Natuurlijk heb ik het hier niet over de structurele onrust en haatzaaiers.

De uiting van ongenoegen in forumdiscussies op GaySite en de opmerkingen die geplaatst worden op islamitische websites zijn symptomen die te maken hebben met het nieuwe medium; namelijk internet. Onpersoonlijke communicatie maakt de tongen los en kweekt chaotische meningsvorming. Ik zou GaySite willen adviseren de lijn van discussies bij te houden. Het is niet voldoende te volstaan met het plaatsen van algemene spelregels. Tevens is het nodig om beleid te maken om een positieve wending te geven aan negatieve ontwikkelingen in discussies. Niet door de ander te overtuigen van je eigen gelijk maar door juiste informatie te geven aan de lezers kunt je hier iets aan doen. Een vrijwilligersteam is welkom voor deze taak. Als je hier echt iets aan wilt doen kunnen wij eens samenkomen om deze belangrijke kwestie te bespreken.

| Vraag 10 - Lounes
Wat zou er op korte en lange termijn volgens u moeten gebeuren om homoseksualiteit binnen moslimkringen normaal bespreekbaar te maken?

Ik heb drie tips voor de korte termijn. De eerste is alle discussies over homoseksualiteit breder formuleren. Let wel: ik zeg niet dat je dit thema moet camoufleren. Benoem het thema duidelijk en benadruk de verwantschap tussen dit onderwerp en andere maatschappelijke vraagstukken. De tweede tip is hervorming van de journalistiek. Nu bestaat er een enorm spanningsveld tussen journalisten en diverse bevolkingsgroepen. Journalisten dienen de boodschap van het middenveld onverwerkt door te geven aan de mensen. Nu wil geen enkele journalist het onderwerp van homoseksualiteit bespreken zonder zielige verhalen van onderdrukte homo moslims of een afschuwelijk verhaal van een in elkaar geslagen gay persoon. De derde tip is een hervorming van de homobelangenorganisaties. Nu wordt er teveel gedacht aan eigen belang en concurreren de homo-organisaties onderling. De mentaliteit van het veroveren van macht op de ander moet plaats maken voor samenwerking en onderlinge tolerantie.
Op lange termijn lijkt het mij goed de scheiding tussen staat en kerk in Nederland door te voeren naar de scheiding tussen religie en politiek. Nu worden religieus getinte thema's in de tweede kamer besproken. De politiek wordt gebruikt om de wil van bepaalde partijen door te zetten. Ik meen dat het maatschappelijke middenveld meer zeggenschap moet krijgen. Ten tweede is een hervorming vanuit de islam zelf wenselijk. Niet alleen betreffende seksuele diversiteit maar in alle aspecten van de islam. Te beginnen met een Nederlandse interpretatie van de Koran zonder verloochening van de regels van de islam. Als er kandidaten zijn die hieraan willen werken op vrijwillige basis, meldt u dan bij mij aan, met een CV en motivatie brief, alstublieft. Als derde zie ik de noodzaak van een 'global' plan op diverse niveaus waar de vervolging van homoseksuele mensen internationaal verbannen wordt.

Lieve mensen, ik had graag al jullie vragen willen beantwoorden maar het waren er heel veel en helaas is dat in het kader van dit e-interview niet haalbaar.

Voor meer informatie over de activiteiten van Stichting Yoesuf kijk je op www.yoesuf.nl